1. Developer không phải là Coder!

“Cứ code cho nó chạy được là mừng rồi”?!

Một anh Lead đã nói với mình rằng: Senior không phải là người làm lâu năm, vì thời gian được “phong chức” Senior rất vô chừng: nó phụ thuộc vào chính sách công ty, công ty product hay outsourcing, đất nước nơi bạn làm việc (ở Việt Nam thường 3 năm là được gọi là Senior rồi, những nơi như Úc, Mỹ thì phải tới 10 năm), bạn lên Senior do chinh chiến khắp chốn hay là ngồi lâu lão làng, v.v…;

Thực tế, Senior là người developer biết giải quyết vấn đề một cách hiệu quả & triệt để, ít ảnh hưởng tới những yếu tố khác nhất. Ví dụ đơn giản, khi được khách hàng yêu cầu xây dựng một tính năng mới trong ứng dụng, đối với một Senior, trước khi làm sẽ phải suy nghĩ thật kỹ về solution & architecture, cách tổ chức các class, về tính mở rộng, về mức độ ảnh hưởng tới những module đang chạy, tùy vào yêu cầu của khách hàng mà sẽ biết cần optimize cái gì, bởi vì nhiều khi đó là bài toán đánh đổi để cho hài hòa giữa nhiều yếu tố liên quan chặt chẽ tới nhau, như giữa tính bảo mật và hiệu năng, giao diện đẹp và trải nghiệm tốt, v.v… Code sao cho gọn gàng, dễ bảo trì mở rộng, không để người khác phải “chịu hậu quả” do mình gây ra.

Còn Coder, họ là ai? Họ rất yêu công nghệ, họ đang trăng mật với nghề, nhưng họ thiếu sự nhạy bén, tinh tế và khả năng suy xét thấu đáo, nên cứ code mãi thôi…

2. Mình đang code vì điều gì?

Có lẽ trong chúng ta ai cũng từng nhiều lần tự chất vấn bản thân rằng chúng ta đang ở đâu trong cuộc đời? chúng ta đang làm gì, và làm vì điều gì mỗi ngày trôi qua? Các developer sau khi đã trải qua nhiều năm say đắm với nghề, khi mà đã trôi qua rồi cái thời trăng mật với công nghệ, say mê tìm tòi viết ra những dòng code cực chất, hay nghiền ngẫm vọc những tool, framework, công nghệ mới hàng đêm, thì họ sẽ có lúc ngồi bình tĩnh lại tự hỏi có vẻ con người mình đã thay đổi?

Trong những buổi chiều “hội họp”, mình vẫn hay nghe những anh developer cứng cựa than thở rằng những công việc hằng ngày không còn hứng thú nữa vì họ cảm giác rằng chẳng còn gì họ làm mà mới mẻ khiến họ phải say mê, hoặc sức ỳ đã từ khi nào trở nên quá lớn để nhấc mình lên học tiếp:

Công nghệ mình cày cuốc bao nhiêu năm qua thực sự không phù hợp với mình, cảm thấy nhàm chán nhưng không có thời gian (thường thì đây là lời bao biện cho sức ỳ quá lớn, thứ sẽ xuất hiện khi bạn chẳng màng tới điều gì nữa) hoặc không còn hứng thú để học công nghệ khác vì chẳng tìm thấy sự phấn khích khi tiếp xúc với công nghệ mới như ngày xưa “Ờ, cái này cũng mới, hay đó chứ, nhưng cũng vậy thôi, mình cũng đang có cả một dãy task để làm rồi.”

Khi mình đã giỏi hơn, đã thu được một “bụng” kinh nghiệm thực chiến rồi thì đòi hỏi về mức lương tương xứng là điều dễ hiểu phải không? Nhận ra mình không được đền bù công sức và được tưởng thưởng xứng đáng với cấp bậc, kinh nghiệm, và đóng góp trong công việc thì thật gây chán nản vô cùng. Đặc biệt ở những công ty nước ngoài, nơi khả năng ngoại ngữ cũng quyết định lớn tới sự thăng tiến và mức lương của bạn thì biết là mình thiếu ngoại ngữ đấy nhưng mà lại chẳng thể học vào được nữa và một phần có thể là quá lười với bao thứ giải trí xung quanh sau một ngày code mờ mắt. 😀

Cảm thấy ngành này với mình không có tương lai cùng nhau. Chia tay sớm bớt đau khổ hen, nên hứa lòng là nếu có cơ hội làm việc khác thì sẵn sàng nghỉ việc.

Điều này nữa khá đúng với nhiều Senior đây: Bạn đã có gia đình nhỏ của mình và phải chăm lo cho nó. Sẽ có hai cách suy nghĩ: một bạn làm tất cả, tìm mọi phương cách để có thể lo lắng tốt cho gia đình mình; hoặc hai là bạn nhận ra rằng công việc hiện tại quá tệ không đủ lo cho gia đình như bạn mong đợi nhưng mà không dám thay đổi, vì thay đổi thì lỡ có gì lại không thể lo cho gia đình, cho con cái của bạn. Thật khó nghĩ, nhưng có lẽ bạn phải hiểu cuộc sống cũng như viết chương trình, sẽ có những bài toán đánh đổi và lâu lâu phải dũng cảm một tí.

3. Senior vẫn chưa là gì cả!

Khi làm đủ lâu, bạn ắt hẳn sẽ làm những dự án mà làm việc trực tiếp với những developer nước ngoài. Một anh trong công ty cũng đã nói với mình khi anh ấy làm với team bên Úc: developer nước mình phải học hỏi các bạn nước ngoài rất nhiều thứ, ngoài cách tư duy, khai thác vấn đề ra thì tính tự học là thứ mình bị thiếu nhiều nhất và bị xem nhẹ nhất. Bạn làm việc tại Việt Nam sau 3 năm lên Senior thì đừng vội hãnh diện mà quên “update” và “upgrade” bản thân mỗi ngày. Một Senior chân chính sẽ nên nhận ra lười học là căn bệnh trầm kha cần chữa, bởi tính tự học đào sâu là cần thiết đối với developer giúp họ hiểu rõ bản chất sản phẩm và những điều đang làm từ đó mới yêu nghề hơn và đóng góp nhiều hơn trong công việc.

 

Trở thành Senior không hề dễ, và cũng có trăm đường Senior. Hi vọng các bạn đọc bài này sẽ biết mình đang ở đâu, tìm ra con đường của chính mình và tiếp tục yêu công việc mình đang làm nhé!